Automation Fair'10Electric Fair'10Energy Fair'10Solar Fair'10

• Anasayfa
• Güncel Haberler
• Şirket Haberleri
• Ürün Haberleri
• Fuar ve Kongre
• Elektrik Video
• Teknik Bilgiler
• Uzman Gözüyle
• Roportajlar
• Linkler

ANKET

Tüm Anketler

Akıllı bina teknolojileri

Derleyen: Devrim BARUTÇU

Akıllı bina teknolojileri, bina sahipleri ve kullanıcıları için maliyetleri kontrol ederken binanın çevresini ve işlevselliğini geliştirmenin yollarını arar. Son kullanıcının güvenliğini, kontrol ve erişilebilirliğini geliştirmek hem verimliliği hem de konfor seviyesini yükseltmektedir. Binaların spesifik kaynaklarının ölçülebilme yeteneği, bireysel kullanıcılarının tükettikleri kadar kaynağı faturalandırılmasına olanak sunar. Mal sahibi ya da yöneticileri, bireysel maliyetleri düşürürken bu fonksiyonelliği de sunmak isterler. Böyle bir azalma geçekten mümkündür. Verimli bir enerji yönetim sistemi mesela en düşük enerji maliyetini sunmak, dolu alanları yöneterek enerjinin boşa harcanmasını engeller ve merkezi bilgi ve kontrol entegrasyonu yolu ile yoluyla personelin verimli kullanılmasını sağlar.

Verimli bir entegrasyon sistemi, modern binanın doğru yönetilmesi ve bilgi değişimi için kapsamlı erişim ve güvenlik sistemi sağlar. Tamamı entegre edilmiş bir bina; kapıların açılması, yada sorumlu personelin istenmeyen girişlere karşı uyarılması, aydınlatma ve yangın gibi diğer bina sistemlerini uyararak binaya giren yada çıkan personel hakkında bilgi sağlama yeteneğine sahiptir. Böylelikle bu bilgi yerel çevrenin yönetimi ve enerji kullanımının sonuçları için kullanılabilir.

En başarılı akıllı bina tanımları göstermektedir ki bu teknolojide en büyük avantajlar, iletişimin birleştirilmesi ve geleneksel sistemlerin birbirleriyle iletişim kurmasından geçmektedir.

Yaşam güvenlik sistemleri, özellikle yangın sistemleri kuvvetli kod gereksinimleri ile düzenlenmiştir. Bu gereksinimler yangın güvenlik sisteminden meydana gelen ve diğer istemlere sağlanan bilgiyi engellemez. Bu özellik yangın alarm alındığı anda binanın bütün kapılarını açarak bütün binayı uyarabilir. Detektörlerin kullanımı birçok bina parametresinin ölçülmesi gibi diğer bir deyişle sallantı, su baskını gibi binanın alt yapı durumu hakkında bilgi sunmaktadır. Eğer bütün sistemler birbirleriyle entegre edilecek ve bilgi paylaşımı sağlanacaksa her yerde ve güvenilir bir iletişim altyapısına ihtiyaç duyulacaktır.

Birbirlerinden bağımsız çalışan fakat bir kişisel bilgisayar tarafından yönetilen bina sistemleri, geleneksel bilgi iletişim teknikleri kullanacaktır. Bunun anlamı ise akıllı bir bina geliştirilirken ağır ve köklü bir iletişim altyapısına ihtiyaç duyulacaktır. Günümüzde hem kablolu hem de kablosuz iletişim teknolojileri mevcuttur ve her ikisi de yeterince gelişmiş durumdadır. Önemli noktalar ise iletişim entegre edildiğinde artıklık, esneklik, güvenlik ve tüm kullanıcılar için güvence olan “kendi data” güvenliğidir.

Entegrasyon işi bazen zorlaşabilir. Bunların bazıları standartlar ve eğilimler ya da üreticiler tarafından sağlanan standartlar olabilir. Özel çözümlerin daha fazla yayılması bu endüstri içerisinde beraber çalışma mantığını elde edilemez kılabilir.

Gelecek ise tüm bilgilerin bir sistemden diğerine aktarılabildiği tam bir birlikte çalışırlılık gerektirecektir. İletişim gereksinimleri bu teknolojiler için bir fırsat önermektedir, öyle ki sistemler tam anlamı ile birbirleriyle çalışabilecek, protokolleri ve eğilimleri tam olarak birbirleri arasında çevrilebilecektir. İletişim, yapısal kablolama standartları belirlenmiş iletişim odaları ve iletişim ekipmanlarının aynı ortak alanı ve omurgayı paylaştığı yapılar ile optimize edilerek dizayn edilecektir. Bu iletişim modeli OSI’nin 7 katmanlı modeline uygun standartları taşıyacak ve bütünleşecektir. Bu yapı için temel gereksinim iletişim altyapısının çalışmaz olduğu durumlarda dahi dağıtılmış ekipmanların işlerliğine devam etmesi olacaktır. Bu tür dağıtılmış kontrol sistemleri tekil sorunların bütün sistemi etkilememesini sağlamaktadır. Bütün standartların geniş opsiyonları içerisinde BACnet ve LonWorks hali hazırda yerini almıştır ama bu erişilebilir sistemler bile genel olarak birlikte çalışılabilirlik gereksinimlerini tam olarak yerine getirmemektedir.

En başarılı akıllı bina tanımları göstermektedir ki bu teknolojide en büyük avantajlar iletişimin birleştirilmesi ve geleneksel sistemlerin birbirleriyle iletişim kurmasından gelmektedir. Tek bir operatör ara yüzü bütün sistemlerden kontrol ve durum bilgisine ihtiyaç duymaktadır. En temel fayda ortak paylaşım alanından, altyapıdan ve personelden gelmektedir. Bu eğilimler; teknolojiler ve geçerli pazar durumundan etkilenmektedir. Şu anda inşaat ve teknoloji bazı geleneksel engelleri kırmaktadır. Çevresel etkiler ve güvenlik ihtiyaçları ile artan endişeler akıllı bina fonksiyonelliğine daha fazla etkide bulunmaktadır. Bu olanaklar güvenliğin güven derecesine ve esnek iletişim altyapılarına bağlıdır. Mesela mobil telefonlar iyi oturmuş ve diğer birçok mobil iletişim formuna cesaret vermektedir. Bu teknolojinin bina uygulamalarında önemli bir değeri vardır. Bu konseptler akıllı bina teknolojilerini henüz tahtaya çizilmemiş bir noktaya taşıyacaktır.

ABI araştırmasının son raporuna göre günümüzde yaşanan ekonomik durgunluk ve krizin etkilerine rağmen bina otomasyon sistemlerinde küresel bazda 2009-2015 yılları arasında %3 gibi azımsanamayacak bir büyüme öngörülmektedir. Bu da tahmini olarak 36 milyar dolar gibi bir pazar büyüklüğüne denk gelmektedir.

Geliştiriciler-bina sahipleri-işletmeciler

Geliştiriciler şunun çok açık olarak farkındadırlar ki entegre edilmiş akıllı binaların yatırımlarında geri dönüşler çok fazladır. Akıllı binaları oluşturanların bir vizyonu ve “en yeni ve en iyisi” gibi birçok önemli bir taahhütleri bulunmaktadır.

Kiracılar ve bina sahipleri

Son kullanıcılar binaları mükemmel iletişim, bireysel çalışma alanı kontrolü ve güvenli çevresel faktörleri ile kiralamak isterler. Bunları sağlayabilme yeteneği son kullanıcıları taleplerini en iyi şekilde karşılayan akıllı binalara doğru çekmektedir. Hızlı gelişen elektronik teknolojileri, hem bina sahiplerini hem de kiracılarını en yeni teknolojilere erişmek açısından ümitlendirmektedir fakat bina ve yapı endüstrisi bu isteklere cevap vermede henüz isteksiz davranmaktadır

Yeni teknolojiler bir yandan yeni fırsatlar yaratırken bir yandan yeni zorlukları beraberinde getirmektedir. Bina sistemleri şu anda daha az insan gücüne dayanarak otomasyon ile yönetilebilir durumdadır. Kapıları ve pencereleri uzaktan izlemek (izleme kameraları, cam kırılma detektörleri vb.) veya binanın ısısını, havalandırmasını takip etmek buna en güzel örnektir. İletişim altyapıları çalışanlara nerede ve ne zaman çalışmaları gerektiğine dair doğru bilgiyi sunmaktadır. Gezici çalışan konsepti ses ve aydınlatmanın otomatikleştirildiği yeni konseptlere izin vermektedir. Ayrıca bu ofislerin konfigürasyonlarını da değiştirmektedir.

Akıllı bina teknolojileri bina ve son kullanıcı fonksiyonlarını teşvik eden kontrol sistemlerinin entegrasyonunu arttırabilir. PC’lerin ve benzer teknolojilerin hedef uygulamalarda kullanımlarının artması bu sistemlerin birbirleri ile bağlanmalarını ve birbirleri ile beraber çalışmalarını sağlamaktadır. Bilgisayar ağlarının bilgi paylaşımını sağlama yetenekleri bugün bütün ofislerin en önemli fonksiyonlarından biridir. Elektronik posta kullanımı ve bilgisayarların mesaj gönderebilme yetenekleri buna çok benzerdir. Bu teknolojik özellikler ile binalar, bina fonksiyonları, bina yönetimi ve son kullanıcı uygulamaları bu kontrol ve iletişim teknikleri ile daha fazla gelişecektir.

Trendler

*Akıllı binalar için yeni trendler;

*İletişimin daha fazla entegre edilmesi, bütün yada şemsiye entegrasyonun sağlanması.

*Mevcut bütün sistemlerin bağımsız olarak işlevselliğinin bulunması.

*Tek bir yazılım ve konsol ile iletişim kurma yeteneği.

*Aşamalı olarak farklı fonksiyonel kontrol odalarının ayrıştırılması.

*En düşük başlangıç maliyetli Proje geliştirilmesinden en yüksek değerli proje geliştirmeye doğru yani daha yüksek gelir ve operasyonel maliyetin azaltılması üzerine geliştirilen projelerin arttırılması.

*Üreticilerin daha akıllı, kendi sorununu kendisi tanımlayan ve hata toleranslı sistemleri üretmesi.

Akıllı bina pazarı, değişime hazır bir vaziyettedir. Daha açık sistemlerin çoklu-sağlayıcı uygulamaları ve enerji verimliliğinde organizasyon ve hükümet düzeyinde oluşturulan vurgu, akıllı bina sistemlerine yeni sağlayıcılar eklemekte ve kendine yeni pazarlar oluşturmaktadır.

Market etkenleri

Akıllı bina teknolojilerinin mal sahibi/işletmen tarafından en büyük arzusu kiracıları ve kullanıcılarına daha konforlu, güvenli, verimliliği yüksek ve maliyet verimli avantajlar sunmaktır. Ofis çalışma saatleri değiştiği zaman aydınlatma kontrolü ve havalandırma maliyet kontrolü açısından büyük önem arz etmektedir. Son kullanıcı hizmeti sunulurken güvenlik ve operasyonel personel maliyetleri yükselen maliyet kontrolünde önemli anahtarların başında gelir. Akıllı bina teknolojileri birleştirilmiş iletişim teknolojileri sayesinde daha kolay personel yerleştirme ve iletişim için daha iyi bant genişliği sunmaktadır. Tabi ki bu özellikler bireysel veya geleneksel sistemler için de mümkündür fakat akıllı bina teknolojileri ile bu sistemlerin tam entegrasyonları sağlanır böylelikle sistemler daha verimli ve daha düşük maliyetlerde çalışırlar. O zaman kolaylıkla şunu belirtebiliriz ki temel market etkenleri yoğun olarak, düşürülmüş maliyet, çok daha kolay operasyon ve daha fazla güvenilirliktir.

Akıllı bina pazarı küresel olarak sınırlı sayıda üreticinin ve sağlayıcının yönetimi altındadır. Yerel pazarlarda sayısız teknik danışman ve uzman ileri teknoloji firmaları tarafından akıllı bina tasarımı ve entegrasyonu sağlanmaktadır. Ürünler küresel oyuncular tarafından pazara bazen basit binaların standart entegrasyon parçaları olarak sunulmakta yada özel uygulamalar ve gereklilikler için uygun hale getirilmektedir. Bina sahiplerini ve yöneticilerini kapsayan akıllı bina teknolojileri piyasası diğer birçok sektör gibi yüksek rekabet içermektedir.

Akıllı bina teknolojileri pazarı 3 ayrı kategoride değerlendirilebilir.

*Bina otomasyonu ve enerji yönetimi için cihazlar ve sistemler (sensor, bina yönetim sistemleri kontrol cihazları vb).

*Tasarımda, inşaatta ve akıllı binaların bakımında ve devreye almada kullanılan teknik ekipmanlar.

*Tasarımda, inşaatta ve akıllı binaların bakımında ve devreye almada sağlanan hizmet.

Mesela ticari binalarda enerji kullanımı son birkaç on yılda düzgün bir biçimde artmıştır ve gelişmiş ülkelerin enerji tüketimlerinin %20’sine kadar ulaşmıştır. Bu durum enerji verimliliğini ve çevresel faktörleri temel hedef haline getirmiştir. Resesyon ve çekişme her zaman enerji yönetimini yeniden değerlendirmeye getirmiş, organizasyonların ve ulusların enerjiyi daha verimli kullanabilmeleri için yeni çağrılarda bulunmuştur. Son dönem yaşanan krizde de aynı konular gündeme tekrar gelmiş ve akıllı bina sistemleri piyasasında önemli hareketlere sebep olmuştur. ABI araştırmanın son raporuna göre günümüzde yaşanan ekonomik durgunluk ve krizin etkilerine rağmen bina otomasyon sistemlerinde küresel bazda 2009-2015 yılları arasında %3 gibi azımsanamayacak bir büyüme öngörülmektedir. Bu da tahmini olarak 36 milyar dolar gibi bir pazar büyüklüğüne denk gelmektedir.

Avrupa’da büyüme %1’in altında gerçekleşmesine rağmen gelişen piyasalarda bu rakam %10’lara kadar çıkmaktadır. Bugün bu teknolojilerin pazarı, oldukça rekabetçi durumdadır ve pazar dağılımının önündeki engeller yakın gelecekte de mevcut yerini koruyacakmış gibi görünmektedir.

Avrupa’da büyüme %1’in altında gerçekleşmesine rağmen gelişen piyasalarda bu rakam %10’lara kadar çıkmaktadır. Bugün bu teknolojilerin pazarı oldukça rekabetçi durumdadır ve pazar dağılımının önündeki engeller yakın gelecekte de mevcut yerini koruyacakmış gibi görünmektedir.

Temel olarak akıllı bina pazarı için 4 ana engel bulunmaktadır.

*Yasal engeller,

*Teknolojik engeller,

*Ekonomik engeller,

*Davranışsal engeller.

Bununla birlikte akıllı bina pazarı değişime hazır bir vaziyettedir. Daha açık sistemlerin çoklu-sağlayıcı uygulamaları ve enerji verimliliğinde organizasyon ve hükümet düzeyinde oluşturulan vurgu, akıllı bina sistemlerine yeni sağlayıcılar eklemekte ve kendine yeni pazarlar oluşturmaktadır.

Gelecek teknolojilerin etkileri

Teknolojiler ilerledikçe bu teknolojilerin kullanımında ki istek ve arzu genellikle problemleri çözdüğü için artar. Aksine yeni teknolojilerin sunumu da daha önceden düşünülmüş ve kendine yer bulamamış önemli uygulamaların kullanımını sıklaştırır. Mesela akıllı kartların sunumu (manyetik şifrelenmiş okuma/yazma hafızalı) bir çok uygulamayı beraberinde getirmektedir. Aşağıdaki örneklerin gösterdiği gibi bazı teknolojiler bina uygulamalarında çoktan “akıllı” sınırına ulaşmış ve bu sınırları zorlamaya başlamıştır.

*Fiber optik iletişim sallantı tespiti, geniş bant erişim ve güvenli iletişimde kullanılabilir.

*Güvenlik gereksinimleri şu anda eskisinden çok daha fazla gerekli ve kullanıcını hayal gücü ile sınırlı teknoloji ile değil. Biyometrik teknolojilerin güvenirliliği tartışmasızdır ( parmak izi, retina taraması, ses karakteristikleri tanımlama vb) Bu tip bilgiler akıllı kartlarda kolaylıkla sağlanabilir ve farklı birçok amaç için kullanılabilir.

*11 Eylül trajedisinden sonra teknolojiler bireysel sorumluluk bakışında çözümler ile terörizm riskini düşürecektir.

*Sensörler sadece tek bir iş için değil çoklu işler için ( ısı bilgisi, aydınlatma durumu vs) tasarlanmaya başlanmıştır.

*Yazılımlar ve ara yüzler son kullanıcılara kendi konforlu ve verimli çalışma ortamlarını kontrol etme şansı tanımaya başlamışlardır.

*Gelişen iletişim yeteneği ve araçları ( eposta, sesli mesaj vs) çalışma saatlerini uygun ve daha dinamik hale getirmiştir.

*Geliştirilmiş güvenlik önlemleri bir yandan hırsızlık oranını düşürürken bir yandan da personelin ve ekipmanların güvenliğini arttırmıştır.

*Home-ofis konsepti hızlı bir şekilde yayılmış durumdadır. Birçok firma personelini evde çalıştırmanın yararlarını çoktan kabul etti. Home-Ofisler için gerekli iletişim altyapısı kattığı değere göre düşük maliyetlerde kaldı. Böylelikle çevresel kirlenme azaltılırken personel bulundurma stresi düşürülmüş oldu.

*IT standartlarına uyum sağlandı.

Üreticiler bugün birçok ticari ve endüstriyel binada var olan internet standartlarını kullanarak, bina otomasyon sistemlerinin diğer büyük ölçekli sistemler ile veri iletişimini mümkün kılacak sistemler oluşturdular. Internet iletişimi standartları ile (ethernet, TCP/IP, web sunucuları ve XML vs) adaptasyonu bina otomasyon sistemlerinin büyük ölçekli diğer sistemler ile entegrasyonunun maliyetlerini çok düşürdüler.Düşük maliyetler,yüksek getiriler ve kolay IT adaptasyonu ile akıllı bina sahipleri yatırımlarını bu sayede bir kez daha düşünmeye başladılar.

Best dergisi temmuz sayısından alıntıdır.

HABER ARA

-- Tüm Kategoriler -- Güncel Haberler Şirket Haberleri Ürün Haberleri Fuar ve Kongre Elektrik Video Teknik Bilgiler Uzman Gözüyle Roportajlar Linkler Gelişmiş Arama