• Anasayfa
• Güncel Haberler
• Küresel Haber
• Şirket Haberleri
• Ürün Haberleri
• Fuar ve Kongre
• Elektrik Video
• Teknik Bilgiler
• Uzman Gözüyle
• Roportajlar
• Linkler

ANKET

Tüm Anketler

Rüzgar enerjisine dayalı üretim tesislerinin şebeke yönetmeliğine uygunluk analizleri

Dr. Hasan Basri ÇETİNKAYA 

hasan.cetinkaya@siemens.com

Enerji kaynakları açısından bakıldığında, tükenmeyecek, dünya döndükçe sürdürülebilecek enerji kaynaklarının önemi giderek daha fazla önem kazanıyor. Çevresel etkileri de göz önüne alındığında, gelecekte dünyanın yaşanabilir bir konumda kalmasında bu kaynakların kullanımı oldukça önemli.

Bu enerji kaynaklarından biri olan rüzgar enerjisinin kullanımı, tüm dünyada oldukça hızlı bir şekilde artıyor. Türkiye de bu gücü görüp, 2009'dan 2013 yılına kadar bağlanabilecek rüzgar kapasitesini 12 GW olarak açıkladı. Türkiye'nin 45 GW civarındaki mevcut kurulu gücü düşünüldüğünde bu değer, hatırı sayılır bir güç değeridir. Elbette bu kadar büyük bir gücün şebeke ile bağlantısında bazı sorular akla geliyor. Klasik üretim birimlerinden farklı karakteristiklere sahip olan rüzgar türbinlerinin şebekeye olan etkileri detaylı biçimde bir analiz gerektiriyor. Türkiye, 2008'de şebeke yönetmeliğine yaptığı bir ek ile (Ek-18) rüzgar enerjisine dayalı üretim tesislerinin şebeke bağlantı kriterlerini belirledi. Bu yönetmelik, iletim sistemine doğrudan bağlantısı bulunan 10 MW üstünde kurulu güce sahip rüzgar çiftliklerini kapsıyor. Şebeke yönetmeliği genel olarak, rüzgar çiftliğindeki tek bir türbinle değil, rüzgar türbini topluluğunun şebekeye bağlı olduğu noktadaki katkısı ile ilgileniyor. Analiz sonuçları türbin tipine, bağlı olduğu iletim barasındaki kısa devre gücüne ve rüzgar çiftliği yapısına göre değişiklik gösteriyor. Bu nedenlerden dolayı her projenin şebeke yönetmeliğine uyumluluğu ayrı ayrı sorgulanmalıdır.

Rüzgar enerjisine dayalı üretim tesislerinin şebeke yönetmeliğine uygunluk analizlerinin amacı, rüzgar çiftliklerinin yönetmelik kriterlerine uyumluluğunu kontrol etmektir. Eğer sonuç olumsuz ise, uyumluluğu sağlamak açısından gerçekleştirilebilecek düzeltici önlemler de ifade edilir. Şebeke yönetmeliğine uyumluluk analizi kapsamında, kararlı hal ve geçici durum analizleri yapılır. Bu analizlerde normal işletme durumu için rüzgar çiftliğinin güç faktörünün sahası kontrol edilir, harmonik analiz sonuçları raporlanır. Konverter yapısı, rüzgar türbinin şebeke bağlantısında çok büyük bir avantaj sağlasa da harmonik katkısının doğru analiz edilmesi gerekir. Yapılan analiz ile oluşan harmonik bozulmaların "Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği"nde belirtilen harmonik sınır değerlerinin altında olup olmadığı irdelenir. Dinamik analizler açısından bakıldığında ise arıza esnasında ve sonrasında rüzgar türbinlerinin aktif güç ve reaktif güç açısından tepkileri, devrede kalabilme yetenekleri incelenir. Şebekede oluşabilecek frekans ve gerilim dalgalanmaları esnasında rüzgar türbinlerinin düzeltici katkıları incelenerek yönetmeliğin gereklilikleri ile karşılaştırılır.

Analiz çalışmaları, rüzgar türbinlerine ait modellere sahip en önemli iki yazılım platformundan biri olan ve tüm dünyada yaygın olarak kullanılan SIEMENS'in enerji iletim sistemleri için geliştirdiği PSS-E programı ve yine SIEMENS'in özellikle dağıtım sistemi ve endüstriyel sistem analizleri için geliştirdiği PSS-SINCAL programı kullanılarak gerçekleştirilir. PSS-E programında birçok türbin üreticisi kendi modellerini oluşturabilir. PSS-E, kendine özgü rüzgar türbini modellerinin yanı sıra, üreticilerin oluşturduğu bu modellerle de etkin bir analiz gerçekleştirebilir.

SIEMENS Enerji sektörünün, Enerji İletim&Dağıtım Servis grubunun bünyesinde bulunan Uluslararası Güç Teknolojileri (PTI) bölümünde, ENERJISA grubuna ait Mahmudiye Rüzgar Santrali projesinin şebeke uyumluluk analizleri gerçekleştirildi. Mahmudiye Rüzgar Santrali projesi, Siemens Wind Power (Siemens-Danimarka) liderliğinde ve Türkiye Siemens Proje Yönetimince hayata geçirilen bir proje oldu. Proje kapsamında 2,3 MW gücünde 13 adet SWT-2.3-101 SIEMENS rüzgar türbini bulunuyor

HABER ARA