| |||||||||||
| |||||||||||
GOOGLE TRANSLATE OTOMASYON HABERGÜNEŞ HABERÖNEMLİ LİNKLEREN ÇOK OKUNANLAR
|
Yıldırım ve Aşırı Gerilimlerden Korunma
Aşırı gerilimden korunma, çok kapsamlı konudur. Yıldırımdan ve aşırı gerilimden korunma, iç ve dış koruma olmak üzere ikiye ayrılır. Yıldırım ve Aşırı Gerilimlerden Korunma Leutron’un Leinfelden - Echterdingen, Stutgart Almanya’daki üretim tesisleri, aşırı gerilime karşı korunmak için çok çeşitli ürünler sağlamaktadır. Bu ürünler müşterilerin değişik ve çeşitli birçok isteklerini karşılamaktadır. “Aşırı gerilime karşı Leutron” ilkesi ile hareket eden firma, müşterilerine bu alandaki problemlerin çözümü için know-how önermektedir. Aşırı gerilimden korunma günümüzün göz ardı edilemez gereksinimlerindendir. Aşırı Gerilimin Sebepleri Hepimizin bildiği gibi en tehlikeli aşırı gerilimler, yıldırım deşarjından kaynaklanmaktadır. Yıldırım deşarjı, bir yandan direkt, yakın ve uzak olmak üzere üçe ayrılarak aşırı gerilim yaratırken, diğer yanda alçak ve yüksek gerilim sistemlerindeki açma kapama işlemleri daha az enerjik fakat daha sık aşırı gerilime sebep olmaktadır. Koruma seviyesi, oluşabilecek tehlikeye ve korunması gereken sistemin önemine göre planlanmaktadır. Elektronik sistemlerin aşırı gerilimden zarar görmesini engellemek için SPD’ler (surge protective devices, aşırı gerilimden korunma cihazları) kullanılmaktadır.
Aşırı Gerilimden Korunma Kuralları Çoğu aşırı gerilimler enerji, data, haberleşme ve RMS gibi hatlardan hassas elektronik cihazlara ulaşır. Bu aşırı gerilim, hatlar arasında ya da hat ile toprak arasında arızalara sebep olabilir. Gerilim seviyesinin aşılmasından sonra darbe akımları, cihazın ya da tesisatın kullanılamayacak şekilde zarar görmesine yol açar. SPD’leri planlarken ve kurarken göz önünde bulundurulması gereken çok önemli kurallar vardır. Binaya ya da teçhizata giren her kablonun korunması gerekmektedir. Aksi takdirde güvenilir koruma olanaksızdır. SPD’lerin İşleyişi Normal şartlarda SPD’ler, çok yüksek izolasyon direncine ve düşük kapasite değerine sahiptir. Bu sebeple korunması gereken sistemin işleyişini etkilememektedir. Aşırı gerilim SPD’ye ulaştığında atlama oluşur ve aşırı gerilim zararsız bir seviyeye sınırlandırılır. Deşarjdan sonra müteakip akım söndürülmeli ve koruyucu normal (izole) duruma dönmelidir. SPD’ler, iki kategoriye ayrılabilir. Yıldırım deşarjından korunmak için olan, I Kategorili (B) ve aşırı gerilimden korunmak için olan II ve III Kategorili (C ve D) SPD’ler.Leutron, yıldırım deşajlarına karşı koruma sağlayan gazlı atlama aralığı (gaz - filled spark gaps) ile telefon, EDP, ölçüm ve kontrol sistemleri gibi hassas elektronik donanımları aşırı gerilimden koruyan aşırı gerilim cihazlarının (surge protective devices) geliştirilmesi ve üretilmesi ile ilgilenmektedir. Burada Leutron’un ürünlerinin üç bölüme ayrıldığını görebiliriz • Gazlı aşırı gerilim koruyucuları (gas-filled surge protectors), • Gazlı izoleli atlama aralığı (gas-filled isolating spark gaps), • Aşırı gerilim koruyucuları (surge protective devices, SPDs), Yüksek standartlı, gazlı atlama aralıkları (gas - filled spark gaps), 1 kV’dan düşük koruma seviyeleri ile direkt yıldırım akımlarına karşı güvenli korumanın temelini oluşturur. Leutron, yıldırım akım koruyucusu PowerPro-BCD-Tr(N/PE parafudr) ürünleri için patent başvurusunda bulunmuştur. İki ürün de yüksek güvenirlilikleri ve uzun çalışma ömürleri ile benzerlerinden ayrılmaktadır. Ayrıca inert gaz ile doldurulmuş yeni tasarım izole atlama aralıklı PowerPro, fonksiyonellik açısından yeni standartlar oluşturmuştur. Üç Aşamalı Koruma Yıldırım akım koruyucuları ve aşırı gerilim koruyucularının en önemli görevi aşırı gerilim oluştuğunda bu gerilimi donanıma ve cihazlara zarar vermeyecek seviyeye sınırlamaktır. Doğru aşırı gerilim koruyucusunu seçebilmek için sınırlandırılacak gerilim değeri Up önemli bir karakteristik veridir ve şu parametreleri kapsar; • Nominal atlama gerilimi (1,2/50µs), • 8/20 µs ve 10/350 µs karakteristikteki darbe akımının oluşturduğu rezidüel gerilim, Sistem izolasyon seviyesinin dayanabileceği maksimum darbe gerilim değeri, aşırı gerilim ve yıldırım koruyucularının izin verilebilecek en yüksek sınırlama gerilim değerini belirler. Sonuç olarak IEC 61312-3 ve DIN VDE 0675-6 şu koruma kategorilerini belirlemiştir; • I. koruma seviyesi (B) < 4,0 kV (ana dağıtım panosuna), • II. koruma seviyesi (C) <2,5 kV (ara dağıtım panosuna), • III. koruma seviyesi (D) <1,5 kV (cihaz yanına), Bu koruma kategorileri, minimum şartları belirler. Bir yanda izolasyon yük sınırlarını, diğer yanda da aşırı gerilime karşı koruma teknolojisini gözönünde bulundururlar. Genelde kademeli korumada amaç, olabilecek en düşük koruma seviyesini seçmeye çalışmaktır.
Leutron Ürün Çeşitleri Leutron’un amacı, müşterileri ile birlikte aşırı gerilimden korunmada, spesifik uygulamalara en uygun çözümü geliştirmektir. Uygun olan her yerde Leutron’un standart tipleri kullanılabilmektedir. Ancak, şirket var olan ile yetinmeyip yeni alanlar ve yeni ürünler yaratmaya çalışmaktadır. Tablo 1’de aşırı gerilim alanındaki türlü problemleri çözmek için kullanılan en önemli Leutron ürünleri görülmektedir. İlk kolonda ana panoya bağlanan, yıldırımdan korunma ve kuplaj elemanları bulunmaktadır. İkinci kolonda ara dağıtım panosunda bulunan ve korunması gereken aletlere yakın olan sekonder aşırı gerilim korumalarını görülmektedir. Üçüncü kolonda sinyal, koax ve data hatlarını korumak için gerekli olan cihazların listesi bulunmaktadır. Son olarak da dördüncü kolonda anten koruma ile ilgili cihazlar yer almaktadır. Bu liste, genel karakteri itibariyle verilmiş olup toplam ürün gamı 300 çeşidi geçmektedir. Devre özelliğine göre çok hassas seçim yapma imkanının olması, korumada maksimum yarar sağlar. Dayanıklı Yıldırım Koruyucusu Endüstride, evlerde ve toplu yaşam alanlarında modern elektroniğin kullanımının hızla artmasıyla bu elektronik donanımın zarar görmesini engellemek için koruyucu bir sistem tesis etme ihtiyacı doğmuştur. Önemli olan, işletme akışına ara verdirmeden yakın ya da direkt yıldırım akımlarının güvenli bir şekilde deşarj edilmesidir. Leutron, yıldırım akım koruyucusu PowerPro-BCD-Tr(N/PE parafudr) ürünleri için patent başvurusunda bulunmuştur. İki ürün de yüksek güvenirlilikleri ve uzun çalışma ömürleri ile benzerlerinden ayrılmaktadır. Ayrıca inert gaz ile doldurulmuş yeni tasarım izole atlama aralıklı PowerPro, fonksiyonellik açısından yeni standartlar oluşturmuştur. B kategorisi yıldırım akım koruyucuları, direkt ya da yakın yıldırım deşarjının oluşturduğu akımlara karşı koruma yapma yetisine sahip olmalıdır. İzole atlama aralıkları, bu özellikleri sağlarlar ve yüksek deşarj kapasitesine sahiptir. Atlama gerilim değerine ulaşıldığında izole atlama aralığı koruyuculuğa başlar ve en az bir yarı dalga boyunca kısa devre olur. Tesisteki sigortaları ve tesis enerji ağını, müteakkip akımlardan korumak için PowerPro-BCD-Tr tipi koruyucu Leutron tarafından ark söndürmeli ve akım sınırlayıcı özellikleri ile geliştirilmiştir. PowerPro koruyucusu çalışma prensibi 4 bölüme ayrılabilir. • İzole (isolation) = devre açık, • Atlama (spark over) = devre kapanıyor, • Deşarj (discharge) = devre kapalı, • Ark Söndürme (extinction) = devre tekrar açık,
Bütün bu işlemler, ermetik olarak kapalı izoleli atlama aralığında gerçekleşmektedir. Dışarısı ile hiçbir bağlantısı olmadığı için nem, basınç, hava koşulları gibi etkilerden uzaktır ve koruyucudan dışarıya ark ya da alev çıkışı olmaz. • Varistörlerdeki gibi sızma akımı olmaz. • Koruyucudan dışarıya ark ya da alev çıkışı olmaz. • Küçük boyutlardadır, kolay monte edilir. Monte edildiği yerde diğer cihazlarda güvenlik mesafesi bırakmaya gerek yoktur. PowerPro BCD Atlama Aralığı Yeni tasarım gazlı, izoleli atlama aralığı A1203 seramik silindirlerden ve özel elektrotlardan oluşmuştur. 800 °C ısıda ermetik olarak lehimlenerek kapalı deşarj ünitesi haline getirilir. Hammaddenin iyi seçimi ve yüksek koruma teknolojisi ile uzun ömürlü, güvenilir ve sağlam bir ürün garantisi verilmektedir. Bu ürün, PowerPro yıldırım koruyucusunun başarılı üretimi için gerekli olan üründür. İzole atlama aralığı içinde ark söndürmenin gerçekleştirilmesi, gaz deşarj teknolojisinde deneyim sahibi Dameks firması 23 yıldır Alman Leutron şirketinin temsilciliğini yapmaktadır. 40 yıldır da yıldırıma karşı primer ve sekonder komple koruma üzerine çalışmaktadır. Primer koruma yapıldığında binaların içindeki elektronik cihazların korunmadığı, bunlar için ayrıca aşırı gerilim korunması yapılması gerektiği son 20 yıldır özellikle vurgulanmaktadır. Bu konuda Leutron ürünleri kullanılmaktadır. Faaliyetlerini bir dönem Cerberus adıyla yürüten firma, yönetim değişikliğinin ardından (ürün ve teknoloji değişmeden) Leutron adını almıştır. Cerberus-Leutron tarafından gerçekleştirilip kontrol edilmiştir. Dolayısıyla Leutron “PowerPro-BCD-Tr” yıldırım koruyucusu yardımcı komponent ya da elektronik destek olmadan ark söndürme işlemini gerçekleştirir. Böylece kullanılan yardımcı malzemenin arızalanması ve koruyucunun işlevliğinin tehlikeye girmesi gibi bir durum söz konusu olamaz.PowerPro-B-Tr teste tabi tutulmuştur. DIN normuna göre (DIN VDE 0675) yüksek performanslıaşırı gerilim koruyucusu Surge voltage arrester) 10/350 µs. ani (impuls) akım karakteristiğindeki yıldırım akımını deşarj edebilmelidir. Diğer yandan, bu koruyucu müteakip akımları da en geç üç yarı dalga sonunda söndürebilmelidir. Leutron firmasının Power-Pro-BCD-Tr ürünü bu koşulları kolaylıkla sağlamaktadır. Üstelik koruma seviyesi < 1 kV’dur. Koruma esnasında alev yaratmaz. Bu ürün EN/DIN VDE 0675 bölüm 6, A1 ve IEC 61643-1 standartlarına uygunluk testlerinden geçmiştir. 3+1 Yıldırım Koruma Devresi Leutron N/PE (faz nötr) koruyucusu SumPro-B-Tr (100 kA, 10/350 µs) ile müşterek kullanılmak üzere kullanışlı ve uygun 3+1 koruma devresi üretilmiştir. Elektrik üretim şirketinin onayıyla bu koruyucu devre sayaçlarının önüne bağlanmaktadır. En çok uygulama İsviçre’de yapılmaktadır. Leutron koruyucuları, ermetik kapalı olarak üretilir. Böylece, müşteri hiçbir ilave harcama yapmadan yıldırıma karşı optimum koruma elde eder. Leutron Power-Pro-BCD-Tr ve SumPro-BCD-Tr ürünlerinin uluslararası patentinin alınması için başvuruda bulunulmuştur. Kombi tipi elektronik ve yıllık sayaç arızaları yok denecek kadar aza indirilmiştir. TEDAŞ halen bu konuda bir karar vermemiştir. Kısaca PowerPro • Leutron PowerPro-BCD-Tr ermetik kapalı, ark söndürmeli, metal - seramik izole atlama aralığı içermektedir. • 25 kA (10/µs) yıldırım akımını güvenli bir şekilde deşarj edebilir (50 kA’lik tipleri vardır.). • Müteakip akımları sınırlandırmak için gaz deşarj alanları seri olarak bağlanmıştır. Müteakip akımlar sınırlandırılınca tesisteki sigortalar da korunmuş olur. • En geç bir yarı dalga sonunda ark söndürme gerçekleşmiş olur. • Ermetik olarak kapalı olduğundan izole atlama aralığı kirlenme ya da kötü hava şartları gibi çevre koşullarından etkilenmez. • Koruyucudan dışarıya ark çıkışı olmaz. • Koruyucu, diğer cihazların hemen yanına monte edilebilir. Yangın ya da kısa devreleri engellemek için güvenlik mesafesine gerek yoktur. • En az 10 bin deşarja dayanıklıdır. 3e dergisinden alıntıdır. Bu haber 680 defa okunmuştur.
|
HABER ARA  AKTUEL HABER   GAZETELER   |
|||||||||
|
Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır.
İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz Altyapı: MyDesign Haber Sistemi |
|||||||||||
