05 Eylül 2010 Pazar

Automation Fair'10 Electric Fair'10 Energy Fair'10 Solar Fair'10

	Fen Adamı Nedir31 Ağustos 2010
Musfafa Fazlıoğlu

GOOGLE TRANSLATE

OTOMASYON HABER

GÜNEŞ HABER

ÖNEMLİ LİNKLER

ANKET

Tüm Anketler

HAVA DURUMU

Detaylı bilgi için resmin üzerine tıklayın.

18 Punto 16 Punto 14 Punto 12 Punto Anasayfa » Musfafa Fazlıoğlu

Enerji Yöneticiliği

25 Haziran 2010, 01:38

Musfafa Fazlıoğlu

Mustafa FAZLIOĞLU

Elektrik Mühendisi

mustafa.fazlioglu@emo.org.tr

Enerji Verimliliği Üzerine

Günümüz dünyasında ne yazık ki her şeyi çok hızlı ve acımasızca tüketiyoruz.Bundan dolayı ekolojik denge alarm veriyor, fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek. Dünya S.O.S veriyor! Bizlerin artık bu imdat çığlıklarına cevap vermemiz şartlardan dolayı zorunluluk halini almıştır. Yukarıda ki sebeplerden dolayı, artan talepten dolayı enerji fiyatları son yıllarda inanılmaz arttı. Bunun en önemli sebebi ise alternatif kaynakların daha henüz ekonomik olmamasıdır. Ülkemizde ise yerli kaynaklar ne yazık ki ithal bağımlılığını önleyemiyor. Ülkemiz her geçen yıl çok daha ciddi ( yıllık ithalatın % 34’ü ) oranlarında ve ciddi meblağlarda (2008/ 44 milyar $ ) enerjiye kaynak ayırmak zorunda kalmaktadır. İşte tam burada ‘’enerji verimliliği’’ konusu gündeme gelmekte ve öne çıkmaktadır. Bundan sonra ki süreç de bu konu ülkeler bazında, en önemli ve hayati konu olarak sürekli gündemde ve kamuoyunun önünde olacaktır. Avrupa birliği ülkelerinin yıllık enerji kaybı oranı % 6.4 dolayındadır. Bizde ki kaybın oranı ise, % 35- % 45 arasındadır! Bu inanılmaz ve çok büyük bir rakamdır! Bunun ülkemize yıllık ekonomik kaybının sadece ‘’parasal’’ tutarı ise 12 milyar $’dır. Sadece bu rakamlar dahi olayın önemini anlatmak için yeterlidir. Bu sadece parasal boyutudur. Bunun ayrıca sosyoekonomik, gelişmişlik, sosyal ve çok ciddi kültürel zararlarının olduğu da yadsınamaz. Yukarıda anlatmaya çalıştığımız ve rakamlarla ifade ettiğimiz sebeplerden dolayı ‘’Enerji Verimliliği’’ ülkemizin çözmesi gereken en önemli konuların başında gelmektedir.

Enerji verimliliği, binalarda yaşam standardı ve hizmet kalitesinin,endüstriyel işletmelerde ise üretim kalitesi ve miktarının düşüşüne yol açmadan,birim hizmet veya ürün miktarı başına enerji tüketiminin azaltılmasıdır. En basit ifade ile "daha az enerji ile aynı faydayı sağlama maliyetine" enerji verimliliği denmektedir.

EİE‘nin eğitim,etüt ve bilinçlendirme çalışmaları ile bina sektöründe %30,sanayi sektöründe %20 ve ulaşım sektöründe %15 olmak üzere dört Keban Barajı inşaa edebilecek yaklaşık 7,5 milyar TL değerinde enerji tasarruf potansiyelimiz olduğu tespit edilmiştir.

Isıtma, aydınlatma ve ulaşım ihtiyaçlarımızı karşılarken,elektrikli ev eşyalarımızı kullanırken, kısacası günlük yaşantımızın her safhasında enerjiyi verimli kullanmak suretiyle ihtiyaçlarımızdan kısıtlama yapmadan aile bütçesine,ülke ekonomisine ve çevremizin korunmasına katkı sağlamamız mümkündür.

Enerjinin verimli kullanılmasına yönelik 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu 2 Mayıs 2007 tarihli Resmi Gazete de yayınlanmıştır.

Enerji Verimliliği Kanununun amacı ise; enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi,enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılmasıdır.Kanun çerçevesinde enerji yöneticileri sanayide ve binalarda görevlendirilmiştir.

Endüstriyel işletmelerde mühendislik, organize sanayi bölgelerinde makina, elektrik veya elektrik-elektronik mühendisliği, binalarda ise makina, elektrik veya elektrik-elektronik mühendisliği veya teknik eğitim fakültelerinin makina veya elektrik bölümlerinde lisans eğitimi görmüş kişiler arasından enerji yöneticisi görevlendirilir. Bina sahipleri veya yönetimleri şirketlerden veya enerji yöneticilerinden hizmet alabilir. Kamu kesimi dışında kalan endüstriyel işletmelerde ve binalarda görevlendirilen veya hizmet alınan enerji yöneticilerinden mühendislik alanında lisans eğitimi almış olanlarda Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine bağlı ilgili Mühendis Odasına kayıtlı olması şartı aranır.Enerji yöneticilerini bu konuda çalışması için gereken sertifikalarını Elektrik İşleri Etüd İdaresi tarafından yetkilendirilen Enerji Verimliliği Danışmanlık Şirketleri tarafından düzenlenen kurslar sonunda yapılan sınav neticesinde alabilmektedirler.

Enerji yöneticisinin görevlerini ise şöyle sıralayabiliriz;

*Tüketim alışkanlıklarının iyileştirilmesine ve israfın önlenmesine yönelik önlemleri ve prosedürleri belirlemek, tanıtımını yapmak ve gerektiğinde eğitim programları düzenlemek,

*Enerji tüketen sistemler, süreçler veya ekipmanlar üzerinde yapılabilecek tadilâtları belirlemek ve uygulanmasını koordine etmek,

*Enerji etüdlerinin ve VAP’ların hazırlanması ve uygulanması ile ilgili pazar araştırmaları yapmak, anlaşmaları hazırlamak ve uygulamayı kontrol etmek,

*Enerji tüketen ekipmanların verimliliklerini izlemek, bakım ve kalibrasyonlarının zamanında yapılmasını koordine etmek,

*Enerji ihtiyaçlarının ve verimlilik artırıcı uygulamaların plânlarını, bütçe ihtiyaçlarını, fayda ve maliyet analizlerini hazırlamak ve üst yönetime sunmak,

*Enerji tüketimini ve maliyetleri izlemek, değerlendirmek ve periyodik raporlar üretmek,

*Enerji tüketimlerini izlemek için ihtiyaç duyulan sayaç ve ölçüm cihazlarının temin edilmesini ve montajını sağlamak üzere girişimlerde bulunmak,

*Endüstriyel işletmelerde özgül enerji tüketimini, mal üretimi ile enerji tüketimi ilişkisini, enerji maliyetlerini, işletmenin enerji yoğunluğunu izlemek ve bunları iyileştirici öneriler hazırlamak,

*Enerji kompozisyonunun değiştirilmesi ve alternatif yakıt kullanımı ile ilgili imkânları araştırmak, çevrenin korunmasına, emisyonların azaltılmasına ve sınır değerlerin aşılmamasına yönelik önlemleri hazırlayarak bunların uygulamasını koordine etmek,

*Enerji ikmal kesintisi durumunda uygulanmak üzere ve Genel Müdürlük tarafından istenmesi halinde petrol ve doğal gaz kullanımını azaltmak amacıyla alternatif planlar hazırlamak,

*Kanun kapsamında her yıl Mart ayı sonuna kadar Genel Müdürlüğe verilmesi gerekli bilgileri hazırlamak ve Genel Müdürlüğe gönderilmek üzere yönetime sunmak.

Enerji tüketimi 1000 TEP ve üzeri endüstriyel işletmelerde sanayi enerji yöneticisi sertifikası almış enerji yöneticisi bulundurmak zorunludur. Toplam inşaat alanı en az 20.000 m2 veya yıllık enerji tüketimi 500 TEP ve üzeri olan ticarî binaların, hizmet binalarının ve kamu kesimi binalarının yönetimleri, yönetimlerin bulunmadığı hallerde bina sahipleri, enerji yöneticisi görevlendirme veya enerji yöneticilerinden hizmet alması gerekmektedir. Toplam insaat alanı en az 10.000 m2 veya yıllık toplam enerji tüketimi 250 TEP ve üzeri olan kamu kesimi binalarının yönetimleri, yönetimlerin bulunmadığı hallerde bina sahipleri enerji yöneticisi görevlendirir veya şirketlerden veya enerji yöneticilerinden hizmet alır.

TEP Ton Eşdeğer Petrol dür. Her enerji biriminin TEP cinsinde karşılığı vardır. Örneğin; 1000 kWh elektrik = 0,086 TEP dir.

Enerji Kaynaklarının Alt Isıl Değerleri ve Petrol Eşdeğerine Çevrim Katsayıları

Miktar		Enerji Kaynağı	Yoğunluk	Alt Isıl Değer	Birim	TEP Çevrim Katsayısı
1	ton	Taşkömürü		6.100.000	kCal	0.610
1	ton	Kok Kömürü		7.200.000	kCal	0.720
1	ton	Briket		5.000000	kCal	0.500
1	ton	Linyit teshin ve sanayi		3.000.000	kCal	0.300
1	ton	Linyit santral		2.000.000	kCal	0.200
1	ton	Elbistan Linyiti		1.100.000	kCal	0.110
1	ton	Petrokok		7.600.000	kCal	0.760
1	ton	Prina		4.300.000	kCal	0.430
1	ton	Talaş		3.000.000	kCal	0.300
1	ton	Kabuk		2.250.000	kCal	0.225
1	ton	Grafit		8.000.000	kCal	0.800
1	ton	Kok tozu		6.000.000	kCal	0.600
1	ton	Maden		5.500.000	kCal	0.550
1	ton	Elbistan Linyiti		1.100.000	kCal	0.110
1	ton	Asfaltit		4.300.000	kCal	0.430
1	ton	Odun		3.000.000	kCal	0.300
1	ton	Hayvan ve Bitki Artığı		2.300.000	kCal	0.230
1	ton	Ham Petrol		10.500.000	kCal	1.050
1	ton	Fuel Oil No: 4		9.600.000	kCal	0.960
1	ton	Fuel Oil No: 5	0.920 Kg/lt	10.025.000	kCal	1.003
1	ton	Fuel Oil No: 6	0.940 Kg/lt	9.860.000	kCal	0.986
1	ton	Motorin	0.830 Kg/lt	10.200.000	kCal	1.020
1	ton	Benzin	0.735 Kg/lt	10.400.000	kCal	1.040
1	ton	Gazyağı	0.780 Kg/lt	8.290.000	kCal	0.829
1	ton	Siyah Likör		3.000.000	kCal	0.300
1	ton	Nafta		10.400.000	kCal	1.040
bin	m³	Doğal Gaz	0.670 Kg/m³	8.250.000	kCal	0.825
1	ton	Kok Gazı		8.220.000	kCal	0.820
bin	m³	Kok Gazı	0.490 Kg/m³	4.028.000	kCal	0.403
1	ton	Yüksek Fırın Gazı		535.000	kCal	0.054
bin	m³	Yüksek Fırın Gazı	1.290 Kg/m³	690.000	kCal	0.069
bin	m³	Çelikhane Gazı		1.500.000	kCal	0,150
bin	m³	Rafineri Gazı		8.783.000	kCal	0.878
bin	m³	Asetilen		14.230.000	kCal	1.423
bin	m³	Propan		10.200.000	kCal	1.020
1	ton	LPG		10.900.000	kCal	1.090
bin	m³	LPG	2.477 Kg/m³	27.000.000	kCal	2.700
bin	kWh	Elektrik		860.000	kCal	0.086
bin	kWh	Hidrolik		860.000	kCal	0.086
bin	kWh	Jeotermal		860.000	kCal	0.860

Endüstriyel işletmeler ve binaların sahipleri veya yönetimleri,ilgili yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde,aykırılığın giderilmesi için ihtar edilir. Aykırılığın 30(otuz) gün içerisinde giderilmemesi halinde; endüstriyel işletmeye, bina sahibine veya bina yönetimine 24.000 TL(yirmi dört bin Türk Lirası)idarî para cezası verilir.

Enerji verimliliği arttırılması halinde bir endüstriyel işletmesi için üç yıl içerisinde enerji yoğunluğunu ortalama olarak en az yüzde on oranında azaltmayı taahhüt ederek Genel Müdürlük ile gönüllü anlaşma yapan ve taahhüdünü yerine getiren gerçek veya tüzel kişilerin ilgili endüstriyel işletmesinin, ödenek imkânları göz önüne alınmak ve 100 bin Türk Lirasını geçmemek kaydıyla, anlaşmanın yapıldığı yıla ait enerji giderinin %20 karşılanır. Endüstriyel işletmeler tarafından Genel Müdürlüğe sunulan, Genel Müdürlüğün uygun görüşü ile Kurul tarafından onaylanan, geri ödeme süresi en fazla 5(beş) yıl ve projesinde belirlenmiş bedelleri en fazla 500.000 TL(beşyüzbin Türk Lirası) olan uygulama projeleri bedellerinin en fazla yüzde yirmisi oranında desteklenir.

Kaynakça;

EİE,VET,AVD,EMO

Bu haber 151 defa okunmuştur.